سیستم تریاژ ESI که مخفف Emergency Severity Index است یکی از روش‎های تریاژ کاربردی برای اورژانس می‌باشد.

ساختار سیستم تریاژ  ESI بر اساس 2 معیار حدت بیماری و تسهیلات مورد نیاز می‌باشد که حدت بیماری با وجود یا عدم وجود تهدید حیات یا عضو و وجود علائم خطر و همچنین علائم حیاتی تعیین شده و تسهیلات مورد نیاز بر اساس تجربه  و مقایسه با موارد مشابه تعیین می‌گردد.

در ابتدا مسول(پرستار)تریاژ بیمار را بر اساس شدت بیماری و وخامت حال ارزیابی می‌کند. اگر شدت بیماری زیاد نباشد (سطح 1 و 2 تریاژنباشد) بعد از آن پرستار باید با تخمین تسهیلات مورد نیاز بیمار در اورژانس بیمار را سطح بندی کند.

توجه شود که اشتباه پرستار در تریاژ بیمار در هر سطح می‌تواند عوارض وخیمی برای بیمار ایجاد کند چرا که بیماری که در سطح 2 قرار دارد اگر به اشتباه در سطح پائین‌تری قرار گیرد ممکن است با تاخیر ویزیت و بروز عوارض همراه باشد. قرار دادن بیمار در سطح بالاتری آنقدر مشکل‌زا نیست که بیمار در سطح پائین‌تری قرار گرفته و تاخیر در ویزیت برایش ایجاد گردد. 

 روش انجام تریاژ ESI

 در این نوع تریاژ باید به چند سوال اصلی پاسخ داد که در هر مرحله با یک سوال روبرو می‌شویم.

در مرحله اول یا A این سوال مطرح می شود که آیا بیمار در حال مرگ است؟ یعنی نیاز به اقدام فوری و نجات دهنده دارد یا خیر؟ چنانچه پاسخ مثبت باشد بیمار در سطح یک تریاژ قرار می گیرد و معمولا به سمت اتاق احیاء هدایت می شود. در این مرحله پرستار فقغط سطح هوشاری را با روش AVPU بررسی می کند.

انواع اختلالات منجر به قرار گرفتن بیمار در این سطح شامل اختلالاتی است که راه هوایی(Airway)، تنفس(Breathing)، گردش خون(Circulation) و یا هوشیاری بیمار را در معرض خطر قرار می‌دهد. مثال آن شامل:

-          سیانوز ناشی از جسم خارجی در راه هوایی

-          حمله شدید آسم

-          هیپوتانسیون به دنبال تروما به شکم

-          بیمار با افت هوشیاری به دنیال مصرف هر دارویی که نیازمند اینتوباسیون باشد.

 چنانچه پاسخ سوال اول خیر بود به مرحله دوم یا B می رویم. در این مرحله باید تعین کنیم که آیا بیمار می تواند منتظر بماند؟ در این جا سه سوال اصلی را پیش رو داریم.

- آیا بیمار در معرض خطر یا High risk است؟

- آیا بیمار خواب آلود و لتارژیک است؟

- آیا بیمار درد شدید دارد؟ (بیش از 7 در مقیاس VAS): در این روش بیماری که از درد به خود می‌نالد و یا گریه میکند و یا درد برایش غیرقابل تحمل است در این دسته قرار می‌گیرد.

در سطح دوم بیمار حداکثر طی 10 دقیقه باید ویزیت شود. 

نمونه های در معرض خطر که High risk بوده و در سطح 2 قرار می گیرند:

1-  درد قفسه سینه

2- برخورد سهوی با خون بیمار و خطر ابتلا به بیماریهای مسری(ایدز و هپاتیت) در پرسنل بیمارستان

3- علایم CVA

4-  آبستنی خارج رحمی بدون اختلال همودینامیک

5-  بیمارتحت شیمی درمانی با تب

6- تمایلات خود کشی یا آدم کشی

7-  درد شکمی یا خونریزی زنان

8- بارداری با خونریزی زنان

9-  علایم سقط

10-تروما به شکم

11-  آمپوتاسیون

12- اپیستاکسی

13- اپی گلوتیت حاد

14- آسیب صورت همراه با شکستگی

15- سپسیس

16- کتواسیدوز دیابتی

17-سنکوب

18-  هیپوگلیسمی یا هیپرگلیسمی

19-  بیماران پیوندی

20- چرخش بیضه

21- دیالیز عقب افتاده

22- احتباس ادراری

23- مسمومیت با الکل یا روانگردان همراه با تروما

24- تجاوز جنسی

25- سردرد شدید

26- شکستگی لگن و ران

27- تمایلات خودکشی یا دیگر کشی

چنانچه در مرحله B پاسخ منفی بود به سراغ مرحله C می رویم.در این مرحله باید تعین کنیم که بیمار به چه تعداد تسهیلات نیاز دارد. منظور از تسهیلات اقدامات بعد از ویزیت است مانند آزمایش خون ، گرفتن گرافی، انجام تزریق عضلانی یا وریدی. باید به این نکته توجه کرد که موارد زیر جزء شمارش تسهیلات نمی باشد:

1- شرح حال و معاینه فیزیکی

2- تست قند خون با گلوکومتر بر بالین بیمار

3- هپارین لاک

4- مکالمه تلفنی با پزشک و گرفتن مشاوره

5- مراقبت ساده از زخم مانند بازبینی زخم ، گرفتن آتل، پانسمان

نتایج پاسخ به سوال تعداد تسهیلات :

- هیچ تسهیل : سطح 5: اگر بیمارستان شلوغ است این بیمار می‌تواند به صورت سرپایی به مطب پزشکان مراجعه کند و نباید بر بار بیمارستانی بیفزاید.

- یک مورد تسهیل: سطح  4: ارجاع به درمانگاه و انتظار برای ویزیت در این بیماران کفایت می‌کند.

- بیش از دو مورد تسهیل:در این مرحله باید علایم حیاتی بیمار بررسی شود. چنانچه در محدوه خطر بود سطح 2 می شود(Acute) و چنانچه در محدوه خطر نبود در سطح 3 قرار می گیرد و به بخش Sub Acute هدایت می‌گردد.

علایم حیاتی که باید ارزیابی شوند شامل:

 

برگرفته شده از وبلاگ آموزش مجازی اور‍ژانس و مدیریت بحران