یکی از بخشهای منتشر در کل بدن انسان خون است. این بافت زنده توانایی حرکت دارد و با حرکت خود وظایف انتقال اکسیژن، مواد غذایی، دفاع از بدن را به عهده دارد.
درون خون سلولها و مواد مختلفی وجود دارد. یکی از این سلولها گلبولهای قرمز هستند. گلبولهای قرمز وظیفه انتقال اکسیژن را در سراسر بدن به عهده دارند. اگر میزان گلبولهای قرمز کاهش یابد این وظیفه مختل میشود. نمونه آن را میتوان در افرادی دید که دچار کم خونی هستند. در این افراد تعداد و یا حجم کلی گلبولهای قرمز کاهش مییابد. کاهش این سلولها منجر به کاهش خونرسانی به بدن میشود که بسته به عضوی که کمبود در آن ایجاد شده علایم بروز میکند. اگر خون به مغز نرسد فرد دچار احساس گیجی، سیاهی رفتن جلوی چشم و حتی افت هوشیاری میشود. کمبود اکسیژن در پوست منجر به رنگ پریدگی و سردی اندامها میشود.
یکی دیگر از سلولهای خونی گلبولهای سفید است. این گلبولها دارای انواع متفاوتی هستند. عمده وظیفه آنها دفاع از بدن است. در بسیاری از بیماریها تعداد آنها کاهش و یا افزایش مییابد. نمونه شایع تغییر در گلبولهای سفید عفونت است. در عفونتها گلبولهای سفید برای مقابله با عامل بیماریزا افزایش مییابند. بسته به عامل بیماریزا(باکتری، ویروس، انگل) نوع سلولی که افزایش مییابد متفاوت است.
خون با داشتن سلولهایی به نام پلاکت میتواند از هدر رفتن خون در محلهایی که رگ دچار آسیب میشود جلوگیری کند. پلاکتها سلولهایی هستند که در درون خون شناور بوده و در صورتی که رگ آسیب ببیند با تجمع خود در محل آسیب باعث انسداد محل شده و از به هدر رفتن خون جلوگیری میکنند.
خون علاوه بر سلول دارای مواد خاص دیگری هم هست. این مواد بسته به نوع خود دارای اثرات خاص هستند. دستهای از این مواد در جلوگیری از خونریزی به پلاکتها کمک میکنند. با فعال شدن این مواد در خون آبشاری از واکنشها رخ میدهد که به تشکیل لخته و انسداد کامل رگ آسیب دیده میانجامد.
بخشی از خون از موادی تشکیل شده که به دنبال تماس با عاملی بیماریزا در بدن تولید شده و حکم پادزهر را دارد. اصالت تجویز واکسن نیز تولید همین مواد است. واکسن که در واقع نوعی از عامل بیماریزای ضعیف شده و یا بخشی از بدن عامل بیماریزاست، باعث تحریک بدن جهت تولید پادزهر میشوند. پادزهرها در بدن در کنار گلبولهای سفید وظیفه دفاع از بدن را به عهده دارند.
مواد غذایی بخش دیگری از خون را تشکیل میدهند. با توجه به توانایی انتشار خون به تمامی نقاط بدن، این مواد غذایی به تمام بدن منتشر شده و به دست تمامی اجزای ریز بدن که سلول گفته میشوند، میرسند. مهمترین ماده غذایی گلوکز است که آسانترین قند برای استفاده در بدن است. این ماده غذایی توسط تمامی سلولهای بدن قابل استفاده است. از آن انرژی تولید کرده و در درون سلولها به عنوان منبع سوخت استفاده میشود. اگر این ماده بیش از نیاز سلولها باشد در بدن به چربی تبدیل شده و برای نگهداری طولانی مدت ذخیره میشود.
حالا متوجه میشویم که چرا از خون نه به عنوان یک مایع، بلکه به عنوان مجموعه ای از سلولها و مواد یا همان بافت یاد میشود.