خفگی قسمت نخست
26 خرداد روزنامه جام جم ستون فوریتهای پزشکی
کودک 4 ساله ای را مادرش سراسیمه به اورژانس انتقال داد. کودک سیاه شده و هیچ واکنشی نداشت. مادر از علت بروز حادثه خبر نداشته و فقط عنوان میکرد که کودک در اتاقش مشغول بازی با اسباب بازیهایش بوده که مادر برای سرکشی میرود و متوجه میشود کودکش برروی زمین افتاده است. سریعأ اقدامات احیاء برای بیمار شروع شد. تنفسی که به بیمار داده میشد باعث اتساع قفسه سینه نمیشد. با بررسی اولیه چیزی در دهان و یا حنجره بیمار دیده نشد. تا آماده شدن وسایل سریعأ ماساژ برای بیمار شروع شد. پس از چند ماساژ حرکت هوا بدرون قفسه سینه دیده شد. سریعأ دهان مورد کاوش قرار گرفت. جسم مدور و رنگارنگی در دهان دیده شد که سریعأ خارج شد. پس از این شرایط کودک بهتر شد. با اقدامات درمانی انجام شده کودک قلب و تنفس پیدا کرد واز خطر مرگ حتمی رهایی یافت. این کودک بدلیل مطلع شدن سریع مادرو انتقال سریع به بیمارستان که در نزدیکی محل زندگی آنها بوده، جان سالم بدر برد. اما اگر این شرایط مهیا نبود چه عاقبتی در انتظار این کودک بود... فلج مغزی بدلیل نرسیدن اکسیژن یا مرگ؟ چه اقداماتی از بروز این عواقب جلوگیری میکند؟
مرگ ناشی از انسداد راه هوایی بواسطه جسم خارجی پدیده ای ناشایع است اما از دسته علل مرگی است که میتوان پیشگیری کرده و قابل درمان است بشرط آنکه فرد حادثه دیده دارای همراهی باشد که بتواند اقدامات اولیه را جهت رفع انسداد انجام بدهد.
انسداد در بالغین عمومأ ناشی از گیرکردن غذا میباشد درحالیکه در اطفال و شیرخواران میتواند هم از غذا و هم در حین بازی با اسباب و وسایلی باشد که کودک بداخل دهان میکند. سکه و باتری دگمه ای از موارد شایع هستند.
تشخیص بیماری گاهی دشوار است مخصوصأ زمانیکه از چگونگی و شروع حادثه اطلاعی در دست نباشد. در مواردی که فرد مصدوم در موقع بروز حادثه همراهی ندارد گاهی تشخیص دشوار شده و بسته به شرایط بیمار تشخیصهای افتراقی فراوانی برای بیمار مطرح میگردد. اگر بیمار بدنبال بسته شدن راههای هوایی دچار کمبود اکسیژن گردد ممکن دچار تشنج، افت هوشیاری و یا سختی در تنفس گردد که با بسیاری از شرایط دیگر تداخل بالینی دارد. بسیاری از بیماران با افراد مبتلا به سکته مغزی، قلبی و یا سنکوپ و تشنجی اشتباه میشوند.
در ابتدا که جسم خارجی بدرون مجاری هوایی وارد میشود ایجاد سرفه میکند. سرفه مکانیسم دفاعی بدن برای دفع ماده خارجی از مجاری هوایی است. تا زمانیکه سرفه ها دارای قدرت و شدت کافیست نباید در این واکنش ذاتی بدن تداخل نمود بلعکس تنها باید بیمار را به سرفه بیشتر و تلاش برای بیرون دادن عامل انسداد تشویق کرد. در صورتیکه این واکنش توانایی خروج را نداشته و یا با گذشت زمان شدت انسداد بیشتر گردد که در اینصورت علائم فرد تغییر میکند و بسمت عدم توانایی صحبت کردن، سرفه بیصدا، تنفس صدادار بفرم خر خر کردن، سیاه شدن لبها و صورت، از دست رفتن هوشیاری پیش میرود. با بروز این علائم ونشانه ها باید اقدامات درمانی آغاز گردد.
هفته آینده در ارتباط با اقدامات لازم جهت پیشگیری و درمان در موارد انسداد شدید که بیمار توانایی غلبه بر آن را ندارد صحبت خواهیم کرد.