دگزامتازون(Dexamethasone)
منتشر در روزنامه فرهنگ آشتی مورخه 26 تیرماه
کلیات: دارویی از دسته استروئیدها که درشماره های قبلی (مورخه 29 خرداد) شرح این خانواده بزرگ دارویی داده شد.
دارو دارای اشکال تزریقی، قرص، محلول، قطره موضعی برای گوش و چشم میباشد. با توجه به خصلت کاهندگی در التهاب برای انواعی از التهابات سراسری و موضعی قابل استفاده است. در بسیاری از بیماریهای چشمی و بیماریهای با اختلال در سیستم ایمنی مانندMS جهت کاهش التهاب، در بیماران با ضربه به سر از این دارو جهت کاهش فشار درون مغزی، در بسیاری از ضایعات بدخیم بعنوان درمان کمکی استفاده میگردد. افرادی که با رفتن به ارتفاعات دچار مشکلات ناشی از ارتفاع میشوند را میتوان با این دارو درمان و پیشگیری کرد. در بیمارانی که غدد فوق کلیه آنها که محل تولید استروئید درونی بدن است اختلال پیدا میکند و در شوکی که به درمان پاسخ ندهد از این دارو استفاده میشود. گاهی برای بعضی از ضایعات موضعی از روش تجویز در ضایعه استفاده میشود.
تداخلات دارویی:
- افرادی که دیگوکسین مصرف میکنند مستعد بروز مسمومیت هستند.
- مقاومت بدن را به داروهای کاهنده قند مثل انسولین و یا داروهای خوراکی دیابت افزایش داده و نیاز بیمار به افزایش میزان مصرفی بیشتر میشود.
- افزایش سوخت وساز داروهایی همچون فنوباربیتال و فنی توئین که از داروهای ضدتشنج هستند که منجر به نیاز بیشتر به این داروها برای کنترل تشنج در افراد مصرف کننده میشود.
- افرادی که از آسپیرین و یا داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی(پیروکسیکام، بروفن، دیکلوفناک و ...) مصرف میکنند دچار عوارض گوارشی بیشتری میگردند.
- افرادی که از داروهای ضد اسید معده مانند آلومینیوم ام جی استفاده میکنند جذب این دارو را کاهش میدهند.
عوارض: تعدادی از عوارض خطرناک میباشند. از این عوارض باید به زخم معده و بروز لخته در وریدها اشاره کرد. اما تعدادی عارضه در مصرف کنندگان بروز میکند که شایع است هر چند خطرناک نیستند؛ از این دسته میتوان به افسردگی، خلق خوش، فشار خون، بی اشتهایی، تهوع، بروز آکنه (جوشهای جوانی)، کاهش توانایی التیام در زخمها، پرمویی، بروز دانه های کوچک پوستی که نشان از خونریزی پوستی است، سرکوب غده آدرنال که تولید کننده استروئید درونی بدن است، پوکی استخوان و تغییر ظاهر بدن فرد با ایجاد صورتی گرد و شانه هایی که بدلیل تجمع چربی بمانند شانه های بوفالو برجسته شده است.
افرادی که میزان بالایی از دارو را مصرف میکنند میتوانند علائم متنوعی را بروز دهند. از افت فشار خون تا تب، افت قند خون، تهوع متفاوت است. هر بیماری که مصرف میزان بالایی را از دارو عنوان کرد باید به اورژانس مسمومین منتقل گردد.
نکات مهم در افراد مصرف کننده:
- در افرادی که بصورت طولانی مدت(بیش از 2 هفته) مصرف میکنند، قطع ناگهانی میتواند با از کار افتادن غده فوق کلیه همراه باشد. بنابراین برای قطع دارو با پزشک خود مشورت کنید.
- افراد تحت درمان باید برای دریافت واکسیناسیون با پزشک مشورت کنند. واکسنهایی که از ویروسهای زنده بدست می آید میتواند در این بیماران واکنشهای جانبی شدیدی ایجاد کند.
- افراد تحت درمان باید از تماس با افراد مبتلا به بیماریهای عفونی بالاخص نوع تنفسی دوری کنند. این افراد باید از ملاقات با افراد بیمار بستری در بیمارستانها خودداری کنند؛ چرا که در هوای بیمارستانها انواعی از عوامل مختلف وجود دارد که میتواند در این افراد براحتی ایجاد بیماری کند.
- افرادی که با مصرف اشکال خوراکی دچار علائم گوارشی میشوند لازم است که دارو را با غذا یا میان وعده دریافت کنند.
- افراد تحت درمان ممکن است بدون داشتن تب، قرمزی و یا تورم دچار عفونت گردند. هرگونه تغییری در شرایط بیمار میتواند دال بر عفونت بوده و لازم نیست تمام علائم همزمان دیده شود.
- درصورت بروز عوارض خطرناک حتمأ خود را به اورژانس برسانید.