برخورد اصولی با دارو
5 اردیبهشت روزنامه جام جم
از ابتدا که دارو توسط پزشک نوشته میشود روش مصرف در برگه ذکر میگردد. اما بسیاری از عوارض و یا شرایط مصرف صحیح برای بیمار شرح داده نمیشود. بخشی از این اطلاعات توسط فردی که در داروخانه مسئولیت به اصطلاح پیچیدن دارو را بعهده دارد، به بیمار داده میشود. اطلاعات هر داروئی در برگه ضمیمه با بسته داروئی وجود دارد. اما مشکل زمانی بروز میکند که مقدار مورد نیاز بیمار کمتر از حدی است که بسته ای کامل همراه با بروشور اطلاعاتی دارو به بیمار داده شود.
مطالعه برگه حاوی اطلاعات دارو برای تمام داروها توصیه میگردد. بعضی از اطلاعات داروئی مخصوص شرکت تولید کننده داروئی است و به شرایط خاص تولید و مواد نگهدارنده دارو برمیگردد که برای همان دارو که توسط شرکتی دیگر تولید میگردد متفاوت است. در این برگه اطلاعات کاملی از دارو، شرایط لازم برای بهینه شدن جذب و کاهش عوارض مطرح میگردد و علائمی که بدنبال بروز آن نیاز به مراجعه به پزشک است در آن لحاظ میگردد. عوارضی که مطرح میگردد همیشه بمعنای عوارض شایع نیست و بسیاری از بیماران با ترس از بروز عوارض، از مصرف دارو امتناع میکنند. باید توجه به این نکته داشت که پزشک معالج شما با در نظر گرفتن تمامی شرایط بیماری، وضعیت جسمی و عوارض دارو اقدام به تجویز دارو کرده است و در صورتیکه بیمار تمام شرایط فعلی و تاریخچه بیماریها و داروهایش را بدرستی عنوان کرده باشد مطمئنأ داروی تجویزی بهترین برای وی میباشد.
مشکل ناخوانا بودن نسخه پزشکان از یکطرف و اشتباهات نسخه پیچی از طرف دیگر عواملی هستند که میتوانند مسبب بروز فاجعه ای گردند، لذا در صورت امکان برای اطمینان از صحت داروهای دریافتی، آنها را برای بررسی مجدد به پزشک نشان بدهید.
تعداد داروهای تجویزی در نسخ باید عمومأ بگونه ای طرح گردد که در اتمام دوره درمان، داروی اضافی در دسترس بیمار نباشد. این کار چندین مزیت دارد. اول اینکه بیمار بدلیل اتمام داروها و نبود هیچگونه داروئی برای مصرف، در صورت عدم بهبود مجددأ مراجعه میکند. بسیاری از بیماران تا زمانیکه تعدادی دارو هنوز در دسترس دارند به ادامه درمان بصورت ناقص ادامه میدهند که میتواند مراجعه به موقع را بتاخیر بیندازد. دومین دلیل برای اتمام یکجای داروهای تجویزی عدم دسترسی دیگران به داروهای اضافی و جلوگیری از مصرف خودسرانه و امکان بروز عوارض و مسمومیت است. از طرفی این داروی اضافی که کاربرد درمانی ندارد، در سطح کلان، بار زیادی از نظر اقتصادی به بدنه سیستم بهداشت و سلامت کشور وارد میکند.
داروها در دوران بارداری نیاز به تعدیل در میزان مصرف و تغییر در صورت داشتن عوارض، دارند. تعدادی از داروها برروی تکامل جنین اثرات سوئی داشته که استفاده از آنها را قدغن میکند. در عوض تعدادی دیگر از داروها را میتواند با توجه به شرایط بیمار با قبول خطرات جزئی تجویز کرد. در این دوران و در زمان شیردهی افراد باید جهت مصرف دارو با پزشک خود مشورت نمایند.
بعضی از داروها دارای اثرات خواب آور هستند که در اینصورت باید از انجام کارهائی که نیاز به دقت فراوان دارد همچون رانندگی، کار با دستگاههای بلقوه خطرناک همچون دستگاه برش فلزات، تا رفع حالت خواب آلودگی خودداری کرد.