بسیاری از مردم بدنبال سقوط، تصادف و دیگر حوادث دچار شکستگی در اندامها میشوند. شکستگیها با علائمی مثل تورم، تغییر شکل و درد همراه است. هرچند این علائم اختصاصی شکستگی نیست. گاهی آنقدر شکستگی واضح است که هم بیمار و هم همراهان قادر به تشخیص هستند و گاهی آنقدر ظریف و نامشخص است که حتی پزشک هم  در تشخیص مردد میماند.

 واقعیتها و نکات مهمی در برخورد با افراد مشکوک به شکستگی یا آسیب اندامی وجود دارد که دانستن آنها میتواند کارگشا باشد.

وقتی که تشخیص شکستگی اینقدر واضح است چرا عکسبرداری درخواست میشود؟

گرافی(عکس) برای تعیین نوع درمان کاربرد دارد. مثلأ برای تعیین درمان شکستگی  با گچ بتنهایی  و یا نیاز به جراحی ، گرافی راهنمای مفیدی است.

اما وقتی تشخیص مشکوک است و نمیتوان مابین شکستگی و آسیب بافت نرم افتراق قائل شد، گرافی انجام میشود تا شکستگی که تشخیص مهمتر و نیازمند اقدامات درمانی مفصل تری میباشد تائید شود.

چرا گاهی با اینکه در گرافی اولیه شکستگی دیده نمیشود اما گرافی  مجدد پس از 2هفته درخواست میشود؟

اگر جابجایی استخوانی وجود نداشته باشد شکستگی در مراحل اولیه قابل تشخیص نیست لذا گرافی مجدد پس از 10-14 روز درخواست میشود. در طی این مدت استخوان شروع به تغییر جهت جوش خوردگی  میکند و همین تغییرات باعث رویت شکستگی در گرافی مجدد میشود.

علت گرافی مجدد در مواقعی که شکستگی در گرافی اولیه دیده میشود چیست؟

بسیاری از شکستگیها با وجود درمان  در خطر ناپایداری و بهم خوردن وضعیت قرارگیری  بخشهای شکسته میباشند. در این مواقع پزشک با درخواست گرافی در فواصل زمانی مناسب از وضعیت قرارگیری بخشهای شکسته آگاه میشود.

چرا قبل از باز کردن گچ گرافی مجدد درخواست میشود؟

معمولأ میزان زمان لازم برای جوش خوردگی در استخوانها بر اساس سن، استخوان درگیر و نوع شکستگی قابل ارزیابی است. با این وجود بسیاری از شرایط جانبی میتوانند زمان لازم را افزایش بدهند. لذا درخواست گرافی برای اطمینان از جوش خوردگی کامل میباشد.

اما نکات مهم در برخورد با آسیب های اندامی:

نکته اول سرد کردن اندام پس از آسیب است. سرد کردن از تورم بیشتر در موضع آسیب جلوگیری میکند که هم درد را کاهش میدهد و هم در بهبود انجام معاینه کمک میکند.

وقتی که بیمار نیاز به گچ گیری دارد سرد کردن میتواند از تورم شدید و عوارض شدید پس از گچ گیری ممانعت کند.

برای سرد کردن میتوان از کیسه یخ و یا کیسه ی پلاستیکی محتوی یخ استفاده کرد. ابتدا محل آسیب را با پارچه و یا حوله ای بپوشانید سپس کیسه یخ را بروی آن بگذارید.

تماس مستقیم جسم سرد و یا یخ با پوست به هیچ وجه توصیه نمیشود.

تورم اندام شکسته درحالیکه گچی محکم پیرامونش را فرا گرفته باشد میتواند منجر به کاهش و یا قطع خونرسانی به اندام متورم گردد. با اختلال خونرسانی تخریب و گندیدگی عضو شروع میشود. به این عارضه سندرم کمپارتمان میگویند. علامت اولیه ای آن بروز درد در اندام  که به مسکنهای معمول (مثل استامینوفن، دیکلوفناک یا بروفن) پاسخ نمیدهد. درد صورت بروز درد شدید باید فورأ بیمار به اورژانس منتقل گردد.تاخیر ممکن است عوارض غیر قابل جبرانی بجا بگذلرد.

برای جلوگیری از بروز آن گذاشتن کیسه یخ و بالا نگه داشتن اندام  کمک فراوانی میکند. چون این خطر در چند ساعت ابتدایی رخ میدهد بنابراین بالا نگه داشتن عضو در ساعات اولیه آسیب و گچ گیری و حتی آتل، مفید است.