گلی بنکلامید(Glibenclamide) یا گلی بورید

روزنامه فرهنگ آشتی 9 مرداد

کلیات: این دارو به شکل قرص 5 میلی گرمی در ایران تولید می شود و با تحریک ترشح انسولین از لوزالمعده و افزایش پاسخ دهی سلولهای بدن به انسولین باعث کاهش قند خون می شود. بخوبی از دستگاه گوارش جذب گردیده و در ظرف 4 ساعت ماکزیمم جذب آن حاصل می شود. در کبد دارو دچار تغییرات شده و ترکیبات حاصل از آن در ادرار و مدفوع بصورت یکسان دفع میگردند. این دارو در کنترل قند خون در افراد مبتلا به دیابت نوع 2 که به رژیم غذایی پاسخ نمی دهد استفاده می شود.

منع مصرف: این دارو در موارد زیر قدغن است:

-         زنان باردار

-         افرادی حساس به داروهایی همچون کوتریموکسازول، استازولامید

-         بروز عوارض ناشی از دیابت همچون افت هوشیاری و یا افزایش شدید قند

-         در افراد مبتلا به دیابت نوع 1 به تنهایی

-         عفونت کنترل نشده، سوختگی جدی یا تروما

در موارد زیر با دقت استفاده گردد:

-         بیماری جدی کبدی یا قلبی-عروقی یا نارسایی کلیوی

-         بدی تغذیه، تب بالا، تهوع یا استفراغ طولانی

-         در دوران بارداری و شیردهی ارجحیت با انسولین است.

تداخلات دارویی:

-         مصرف الکل میتواند باعث افت قند خون و گاهی بروز واکنشهای تداخلی شدیدی گردد.

-         اثربخشی دارو در مصرف همزمان با داروهای ذیل کاهش می یابد:

ادرارآورها، استروئیدها، ضدبارداریهای خوراکی، فنی توئین، ایزونیازید، اسید نیکوتینیک، محرکهای سیستم سمپاتیک مانند شیشه یا کوکائین

-         مصرف تعدادی از داروها و مواد باعث افت قند خون می شود:

هورمونهای مردانه، کلرامفنیکل، ضد التهابی های استروئیدی، آسپیرین،  سولفونامیدها

-         مصرف همزمان وارفارین با این دارو باعث میشود که در ابتدا اثرات هر دو افزایش و سپس کاهش یابد.

-         مصرف همزمان با داروهایی همچون متوپرولول، اتنولل و پروپرانولل  باعث میشود که میزان مصرفی مناسب دارو را نتوان تعییین کرد. از طرفی در مصرف همزمان با  پروپرانولل  ممکن است افت قندخون طولانی رخ بدهد.

-         مصرف گلوکوزامین با این دارو میتواند کنترل قند را مختل کند.

عوارض: عوارض شایع شامل حساسیت پذیری به نور و افت قند خون(هیپوگلیسمی) است. اما عارضه ای که تهدید کننده حیات است از دست رفتن مغز استخوان در جهت تولید سلولهای خونی(گلبولهای سفید، قرمز و پلاکتها) است.

مسمومیت: در افرادی که مصرف مرتب دارو دارند و لیکن مصرف داروهایی بصورت همزمان دارند و یا در افرادی که اقدام به مصرف خودسرانه دارو می کنند باید به مسمومیت شک کرده و بیمار را به اورژانس رساند. اگر احتمال اختلال در قند خون وجود دارد و قند(گلوکز) در دسترس است و بیمار تحمل خوراکی دارد باید برایش قند خوراکی شروع کرد. در مواردی که بیمار دیابتی با چک قند خون متوجه افت قند شده ایم میتوانیم از آمپول گلوکاگن برای افزایش قند خون استفاده کنیم. علائم زیر دال بر مسمومیت بوده و لازم است که سریعأ تشخیص داده شده و اقدامات درمانی برای آن شروع گردد:

سوزن سوزنی شدن زبان و لبها، گرسنگی، تهوع، خمیازه کشیدن،  گیجی، بیقراری، عصبی شدن، ضربان بالای قلب، تعریق، لرزش، تشنج، کوما

نکات مهم  در مصرف کنندگان:

-         دارو را باید زمانی مصرف کرد که بتوان غذا خورد وگرنه افت قند خون بروز میکند.

-         مصرف دارو بمعنای عدم نیاز به ورزش یا رژیم غذایی نیست و لازم است در حین مصرف دارو رژیم غذایی و دستورات ورزشی و فعالیتی را بدقت ادامه داد.

-         بیماران باید دستگاه کنترل قند خون را در دسترس داشته و در صورت بروز علائمی همچون خستگی، گرسنگی بیش از حد، تعریق شدید، بی حسی در اندامها سریعأ قند خون را چک کرده و در صورتیکه قند خون کمتر از 60(میلیگرم در دسی لیتر) باشد مواد قندی مصرف کرده و خود را به اورژانس برسانند.

-         اغلب بیماران با علائم افت قند آشنا هستند و خود براحتی متوجه افت قند خون شده و سریعأ اقدام به مصرف قند می کنند.

-         بیماران نباید سر خود اقدام به مصرف دارویی دیگر بکنند. تداخل دارویی میتواند باعث افت یا افزایش قند خون شود که هر دو آسیب رسان است.