داروهای ضدالتهابی غیر استروئیدی

روزنامه فرهنگ آشتی 12 تیر

کلیات:

هفته قبل در مورد داروهای استروئیدی صحبت شد. اثرات استروئیدها به خصلت ضد التهابی آنها باز میگشت. عنوان شد که دسته دیگری از داروها نیز وجود دارند که دارای چنین خصلتی هستند. این دسته دارویی دارای ساختمان و عملکردی متفاوت از استروئیدها بوده اما دارای خصلت ضدالتهابی میباشند. این گروه دارویی بدلیل عوارض کمتر بوده و بیشتر از استروئیدها تجویز میشوند. داروهایی همچون ایبوبرفن(بروفن)، دیکلوفناک، ایندومتاسین، پیروکسیکام، مفنامیک اسید از این دسته دارویی هستند.این داروها بسرعت از دستگاه گوارش جذب شده و در کبد دچار دگرگونی شده و در ادرار و مدفوع دفع میشوند.

اثرات:

بدلیل خصائص ضد درد،  کنترل تب، کاهش التهاب کاربرد وسیعی دارند. اثرات این دسته مشابه با آسپیرین است با این تفاوت که برروی اتصال پلاکتی اثر نداشته و برای پیشگیری از سکته های قلبی و مغزی کاربرد ندارند.

تداخلات دارویی:

-     این داروها میتوانند اثرات بسیاری از داروهای کاهنده فشار خون را تضعیف کنند. از این داروها میتوان به ادرارآورها(فورسماید، تریامترن)، انالاپریل، کاپتوپریل، اتنولول اشاره کرد. بیماران تحت درمان با این داروها با عدم کنترل فشار خون مواجهه میشوند .این داروها میتوانند در لیتیوم که دارویی مصرفی در تعدادی از بیماریهای اعصاب و روان است اختلال ایجاد کرده و ایجاد مسمومیت در مصرف همزمان کنند.

     عوارض جانبی:

     تعدادی از عوارض ناشی از این داروها با خطر شدید و حتی مرگ میتواند برای بیمار همراه باشد از جمله خونریزی گوارشی، هپاتیت، واکنشهای حساسیتی. اما عوارض دیگری که خطرناک نبوده ولیکن شایع است شامل سردرد، سوءهاضمه، تهوع، استفراغ و یبوست می باشد. ضایعات پوستی در تعدادی از بیماران دیده میشود که نیاز به بررسی از نظر علت بروز است و ممکن است نیاز به قطع دارو باشد.

مسمومیت :

بیمارانی که اقدام به مصرف میزان بالایی از دارو میکنند میتوانند با علائم متنوع و متفاوتی به اورژانس مراجعه کنند. علائم مغزی شامل دوبینی، سردرد و حتی کاهش سطح هوشیاری است. در سیستم قلب و عروق میتواند با افت فشار خون و اختلال در ضربان آهنگ قلب همراه باشد. اختلال در آب و یونها در بدن میتواند رخ بدهد. در موارد مسمومیت اگر نارسایی حاد کلیوی رخ بدهد میتواند با افت در کلسیم و منیزیم و افزایش پتاسیم خون همراه باشد. با وجود علائم گوارشی ناشی از مصرف و بروز خونریزی گوارشی در دوزهای معمول درمانی با اینحال در موارد مسمومیت خطر خونریزی افزایش نمی یابد. بسته به داروی مصرفی شروع علائم میتواند متغیر باشد. هر بیماری که دچار مسمومیت با این دسته دارویی شده است باید سریعأ به اورژانس انتقال داده شود.

نکات کاربردی برای بیماران:

-         برای کاهش اثرات سوء این داروها بهتر است آنها را بعد از غذا یا همراه با غذا، شیر یا داروهای ضد اسید معده همچون شربت آلومینیم، رانیتیدین، امپرازول استفاده کرد.

-         درصورت بروز هرکدام از علائم زیر بیمار می باید داروی خود را قطع کرده و به پزشک مراجعه کند: آشوب دستگاه گوارش که پایدار بماند،سردرد مداوم،ضایعات پوستی ،خارش ، اختلال در بینایی،استفراغ خونی یا برنگ قهوه ای یا مدفوع برنگ قیر که چسبنده به سنگ توالت باشد،ادرار خونی، تب، افزایش وزن و یا ورم

-         این داروها رانباید برای بیش از 3 روز جهت کنترل تب و برای بیش از 10 روز در موارد درد مورد استفاده قرار داد. در صورتیکه با وجود مصرف این داروها برای موارد یاد شده همچنان تب یا درد برقرار ماند می باید به پزشک مراجعه کرد.

-         بدلیل خطر بروز خواب آلودگی افراد تحت درمان باید در استفاده از وسایل خطرناک همچون وسایل برش برقی و یا رانندگی احتیاط کامل داشته باشند.