در حوادث رانندگی علل مختلفی بر سرنوشت مصدومان اثر میگذارند، از شرایط سلامت فرد تا تجهیزات ایمنی خودرو، علل مسبب متغییر هستند.

امروزه تجهیزات ایمنی فراتر از کمربند ایمنی رفته و شامل ترمزهای ضد قفل(ABS) و کیسه هوا(Air bag) شده است. این وسایل  در خودروها تعبیه شده تا از بروز صدمات شدید به افراد در حین حوادث بکاهند. اگر این وسایل بدرستی استفاده نشوند نه تنها ایمنی بیشتری برای افراد ایجاد نمیکنند بلکه با عوارضی همراه میشوند که بسیار بیشتر از عدم استفاده از آنها میباشد.

طبق تحقیقاتی که در آمریکا و اروپا در ارتباط با این وسایل ایمنی شده است و مشاهده افراد پس از تصادفات و شرایط آنها متوجه ارتباط مابین استفاده غیر اصولی از این امکانات و عوارض ناشی از آنها شده اند.

کمربند ایمنی

کمربند ایمنی با جلوگیری از پرتاب سرنشین در حین توقف ناگهانی از بروز ضربه به سر و آسیب به قفسه سینه و اندامها جلوگیری میکند.

کمربند های ایمنی اولیه فقط بدور کمر راکب بسته میشدند و فاقد بخش شانه ای بودند. این کمربندها با مانعت از پرتاب راننده و سرنشین به جلو از بروز آسیب به سر و قفسه سینه ممانعت میکردند. ایراد این نوع کمربندهای ایمنی این بود که در حین توقف ناگهانی خودرو فرد از ناحیه کمر خم میشد واحشاء مابین کمربند و ستون فقرات فشرده میشدند و همین مسئله گاهی منجر به پارگی احشاء شکمی میشد. با اینحال بدلیل منافع زیاد، بر نبستن کمربند ارجحیت داشت. با آمدن نسل جدید کمربندهای ایمنی که دارای بخش شانه ای علاوه بر کمری بود میزان عوارض بشدت کاهش یافت. حال بسیار شاهد مواردی هستیم که افراد بجای استفاده اصولی از کمربند  برای خالی نبودن عریضه فقط بخش شانه ای را بر دوششان میاندازند که هیچگونه ممانعتی از پرتاب راکب بجلو ندارد. عده ای دیگر تنها بخش کمری را درست میبندند و بخش شانه ای را از زیر بازو و یا از پشت میگذرانند. در واقع  ضریب ایمنی کمربند  کاهش یافته و امکان بروز عوارض شکمی افزایش می یابد.

در حوادث شدید و مرگبار تنها آسیبی که در افراد دارای کمربند ایمنی قابل مشاهده است، کبودی روی قفسه سینه و شکم است. همین آثار بروی بدن، پزشک را نسبت به بسته بودن و عملکرد صحیح کمربند مطمئن میکند. این کبودی ها عمومأ با عوارضی همراه نبوده و خودبخود بهبود می یابند.

سیستم ضد قفل ترمز(ABS)

سیستمی جدید در ترمز خودرو که از قفل شدن چرخها در حین ترمز جلوگیری کرده و امکان هدایت خودرو را فراهم میکند. این سیستم در حین لغزنده بودن جاده و یخ زدگی معابر بسیار مفید است. این سیستم از توقف ناگهانی و پرتاب راننده و سرنشینها جلوگیری میکند. یکی از مواردی که بسیاری از رانندگان از آن اطلاع ندارند روش استفاده درست از این سیستم ایمنی است. ترمز ABS حدود 10 درصد در مسافت  لازم برای توقف کاهش ایجاد میکند، بنابراین انتظار توقف خودرو در هر شرایط و با هر سرعتی را نباید  داشت. بدلیل توانایی مهار خودرو در حین ترمز، در سرعتهای برابر با خودروهای فاقد این سیستم، میزان صدمات کاهش می یابد.

کیسه هوا(Air bag)

وسیله امنیتی مخصوصأ در حوادث شدید جاده ای که در اثر کاهش ناگهانی سرعت بدلیل فعال شدن گیرنده هایی در سپر خودرو، فعال میشود. گاز تولیدی در مخزن باعث باد شدن کیسه هوا میشود که با سرعت بالایی از داخل فرمان یا داشبورد بسمت راننده یا سرنشین متسع میگردد.

بررسی های انجام شده در طی تصادفات همراه با فعال شدن کیسه هوا نشان از بروز عوارضی در تعدادی از افراد داشته است. بررسی بیشتر نشان داده که این عوارض در شرایط خاصی رخ میدهد. با بررسی این موارد،  دستورالعملهایی برای کاهش این عوارض بیان شده است. در صورتیکه از کیسه هوایی در خودرو بهره میگیرید باید به موارد زیر دقت کنید:

1)    حتمأ کمربند ایمنی ببندید. کیسه هوایی بتنهایی نه تنها مفید نیست بلکه بدلیل حرکت سرنشین بدون مهار ممکن است باعث برخورد شدید بین فرد در حال حرکت بجلو و کیسه هوائی در حال اتساع بشود.

2)    تا حد ممکن مابین خودتان و محل قرار گیری کیسه هوائی فاصله بیندازید. هدف از کیسه هوایی ممانعت از برخورد شما با اجسام سخت درون خودرو می باشد اما سرعت باد شدن سریع کیسه هوائی میتواند به فردی که نزدیک به فرمان و یا داشبورد قرار دارد آسیب برساند. همین مسئله در افراد با قد بسیار کوتاه  که برای دید بهتر صندلی را بسیار نزدیک به فرمان قرار میدهند رخ میدهد.

3)    عدم استفاده از صندلی مخصوص شیرخواران در صندلی جلو. نشاندن این سنین در صندلیهای مخصوص این سنین میتواند منجر با آسیب گردن بشود.

4)    کودکان را در صندلی جلو قرار ندهید. کودکان در حین باد شدن کیسه هوایی ممکن است دچار آسیب به گردن شوند. علت اینست که بدلیل فرم باز شدن کیسه هوایی از یکطرف و سر کودک که در سطح پایینی قرار دارد میتواند منجر به حرکت رو به عقب گردن کودک در حین باز شدن کیسه هوایی گردد.

5)    باید از خوردن و آشامیدن، مطالعه، سیگار کشیدن و...  و تمام شرایطی که در صورت باد شدن کیسه هوایی میتواند شرایط خطر سازی برای فرد ایجاد کند، اجتناب کرد. زمانیکه کیسه هوائی فعال میشود اگر جسمی در جلوی شما باشد با شدت بسمت صورت شما پرتاب شده  و میتواند آسیب رسان باشد.

امید که با رعایت این نکات سفر بی خطری داشته باشید.