پنجمین کنگره طب اورژانس

 

از 13 تا 15 آذرماده کنگره‌ای در سالن همایش‌های رازی برپا می‌شود که هدف از آن آموزش و ارتقاء سطح خدمات اورژانسی است که در کشورمان وجود دارد؛ کنگره ای به نام پنجمین کنگره طب اورژانس و فوریتهای پزشکی.

فوریتهای پزشکی در نظام ارائه خدمات سلامت از اهمیت استراتژیک برخوردار است. با پیشرفت علم پزشکی و پیچیده تر شدن طب و نیز توجه و تمرکز بیشتر متخصصین بر روی مسائل تخصصی خاص هر رشته، اگر چه منجر به بالندگی رشته‌های تخصصی و فوق تخصصی شده است ولی باعث فراموش شدن و تنزل کیفیت خدمات اورژانس شده است. از طرفی در دنیای امروز گستردگی و فراوانی حوادثی که محیط کار و زندگی انسانها را احاطه کرده و همچنین بحرانها و بلایای طبیعی که هر از چند گاه سلامت جوامع را به مخاطره می‌اندازد، فوریت‌های پزشکی را به یکی از مهمترین مشغله‌های زندگی مدرن امروزی و یکی از مهمترین دغدغه‌های سیستم بهداشت و درمان هر جامعه‌ای بدل کرده است. مسئولین حوزه سلامت ناگزیرند با بهره گیری از شیوه‌های نوین آموزش و مدیریت، از منابع محدود موجود خود بیشترین استفاده را برده و با فراهم آوردن ابزارهای مؤثر، مناسبترین روشها را جهت حفظ سلامت و کرامت انسانها اتخاذ نمایند.

فوریتهای پزشکی با رشته طب اورژانس یا Emergency medicine گره خورده است. رشته‌ای از طب که در زمینه‌های مختلف از جمله بلایای طبیعی، خطرات ناشی از حملات تروریستی و میکروبی، حوادث جاده‌ای، فوریتهای بیماریهای داخلی همچون بیماریهای قلبی، تنفسی و گوارشی و ... توان مانور دارد. پزشک متخصص اورژانس، در واقع مسئول اصلی بیمار در اورژانس است تا تکلیف بیمار در اورژانس مشخص شود. اگر بیمار نیاز به بررسی بیشتر و یا بستری باشد به بخش مناسب وضعیت بیمار، منتقل می‌شود و در غیر اینصورت با دریافت اقدامات اولیه و درمان‌های کافی بیمار را ترخیص نموده و یا برای پیگیری سرپایی به پزشک مربوط به مشکل بیمار راهنمایی می‌کند. وظیفه اصلی این پزشکان رد علل خطرناک و آسیب رسان فوری برای بیمار است. با رد این احتمالات، می‌توان با اطمینان خاطر به بیمار، از وی خواست تا با صرف وقت بیشتر و بدون نیاز به بستری و دیگر اقدامات غیر ضروری به پیگیری وضعیت خود بپردازد.

وظیفه مدیریت اورژانس و بحران‌ها از دیگر مواردی است که در پایدارسازی اورژانس‌ها پدیده‌ای مهم و ضروری است. به یاد داشته باشیم که ایران از مناطق زلزله خیز و در معرض انواع بلایای طبیعی و انسانی است. داشتن دستورالعمل‌های مکفی و اجرایی در این شرایط و مدیریت مناسب با شرایط نیز از وظایف پزشکان متخصص در این رشته است.

طب آکادمیک اورژانس نخستین بار حدود چهل سال قبل در پاسخ به افزایش انتظارات مردمی‌برای دسترسی شبانه روزی به مراقبت‌های پزشکی کیفی و تخصصی با تاسیس اولین دوره تربیت دستیار در‌این رشته در دانشگاه سینسیناتی اوهایو آمریکا پا به عرصه وجود نهاد. توانایی رشته تخصصی طب اورژانس در ارتقا سطح مراقبت و افزایش رضایتمندی بیماران از یک سو و جذابیت بالینی بسیار به دلیل ماهیت پر تحرک و متنوع آن سبب شد تا در مدتی کوتاه و با جهشی عظیم به یکی از پرطرفدارترین رشته‌های اصلی پزشکی تبدیل شود و ضمن تثبیت جایگاه خود به عنوان دومین رشته رقابتی در امتحانات ورودی دستیاری در آمریکا ، در بیش از چهل کشور دیگر دنیا نیز توسعه پیدا کند. ضرورت راه اندازی‌این رشته در کشور ما ابتدا در سال 1375 مورد تصویب نشست شورای آموزش پزشکی و تخصصی کشور قرار گرفت. در سال 1379 راه اندازی‌این رشته به عنوان یک برنامه راهبردی در سطح وزارت بهداشت درمان و آموزش پزشکی مطرح گردید و در پی آن دانشگاه علوم پزشکی‌ایران با دریافت مجوز رسمی‌از شورای گسترش دانشگاهها ، رسالت تربیت اولین دوره تربیت دستیاران طب اورژانس را بر عهده گرفت. اکنون پس از گذشت 10 سال از آغاز‌ این تجربه موفق وبا تاسیس مراکز جدید تربیت دستیار در دانشگاههای علوم پزشکی تهران ، شهید بهشتی، تبریز و اصفهان و راه اندازی قریب الوقوع دردانشگاههای علوم پزشکی مشهد و اهواز، پدیده نگرش تخصصی به طب اورژانس در حال تبدیل شدن به یک الگوی ملی است. بسیاری از شهرهای این مرز و بوم در حال تجهیز به امکانات و متخصصین این رشته است هرچند تا بکارگیری سیستم آموزشی نیازمند زمان بیشتری است. بر‌این منوال و در آ‌ینده ، همگام با توسعه تخصص طب اورژانس در کشور باید منتظر وقوع تحولات بنیادین در نظام و کیفیت سطح مراقبت‌ها در اورژانس‌های بیمارستانی و پیش بیمارستانی و مدیریت حوادث و بلایا بود.