این روزها اگر به دنبال یافتن یک منزل مسکونی با امکانات رفاهی نسبتا مناسب باشید، شاید به هیچ‌وجه زیر بار تایید آپارتمانی که شومینه نداشته باشد، نمی‌روید.

حال هر چه می‌خواهند از ایمن‌نبودن این وسیله گرمایشی که غالبا جنبه تزئینی هم دارد بگویند اما آیا واقا تجمل گرایی ارزش آن را دارد که ایمنی و سلامت خود و خانواده را فدای آن کنیم؟!

آنها که به حفظ سلامت خود و خانواده‌شان، بخصوص فرزندان کوچکشان علاقه‌مند هستند، باید بدانند که شومینه یک وسیله غیرایمن گرمایشی است که نه‌تنها مصرف بالا ، هزینه زیاد و گرمادهی اندکی دارد بلکه حتی اگر تمام نکات ایمنی در ساخت و استفاده از آن به کار گرفته شود نیز به دلیل باز بودن محوطه جلوی آن، مونوکسیدکربن منتشره از آن به طور کامل از طریق هواکش دفع نمی‌شود و به این دلیل در بهترین شرایط هم وسیله‌ای است که می‌تواند سلامت اعضای خانواده را به خطر اندازد.

ظاهری زیبا با باطنی زشت

دکتر فرهاد رضوانی، متخصص داخلی و رئیس اداره آموزش و پژوهش اورژانس کشور در گفت‌وگو با جام‌جم با تاکید بر خرید وسایل گرمایشی که مهر استاندارد دارند، می‌گوید: استفاده از شومینه در میان وسایل گرمایشی به‌هیچ‌وجه توصیه نمی‌شود، چرا که اگر در ساختمان‌ها سیستم خروجی هوا وجود نداشته باشد، یا این‌که این سیستم به هر دلیلی درست کار نکند، گاز سوخته، اکسیژن می‌سوزاند و مونوکسیدکربن را پس می‌دهد. در چنین شرایطی، مونوکسیدکربن که رنگ و بوی خاصی هم ندارد، به جای انتقال به بیرون از خانه، داخل آن پخش می‌شود و بلافاصله پس از استنشاق علائمی چون سردرد، تهوع، استفراغ و در صورت ادامه خواب‌آلودگی، کما و در نهایت، مرگ را برای شخص به همراه می‌آورد.

وی تاکید می‌کند: از آنجا که جلوی شومینه باز است، حتی اگر این وسیله دارای دودکش هم باشد، باز هم مقادیری از گاز مونوکسیدکربن در داخل محیط خانه پخش می‌شود. بعلاوه در منازلی که فرزند کوچک دارند، احتمال سوختگی و آتش‌سوزی نیز مطرح است. احتراق حاصل از این وسیله گرمایشی همچنین منجر به کثیف شدن سریع وسایل خانه می‌شود.

از بخاری‌های استاندارد استفاده کنید

دکتر رضوانی اضافه می‌کند: بهترین توصیه برای گرم‌کردن خانه‌ها در فصول سرد سال، استفاده از شوفاژ یا بخاری‌های استاندارد است. البته باید دقت کنید که بخاری همیشه باید با شعله آبی بسوزد. همچنین از بازبودن خروجی یا دودکش بخاری هم باید اطمینان حاصل کنید. بر این اساس، لوله خروجی بخاری باید همیشه گرم باشد تا از خروج مونوکسید کربن اطمینان حاصل کنید.

شومینه‌های روشن را دوست دارید!

حال اگر به هر دلیل مایلید که از گرمای شومینه نیز در فصول سرد سال بهره ببرید، از نکاتی که دکتر رضوانی بر آن تاکید می‌کند غافل نشوید: ابتدا باید به خروجی لوله دودکش شومینه دقت کنید. این خروجی‌ها باید همیشه باز باشند. برای اطمینان از این قضیه، یک کبریت را روشن و در مبدا خروجی قرار دهید. در چنین شرایطی کبریت باید به سرعت خاموش شود.حتی می‌توانید رشته نخی را از پشت‌بام وارد خروجی کنید. این رشته باید تا پایین به داخل شومینه راه پیدا کند. فراموش نکنید که به هر حال، وجود شومینه در منزل، برای فرزندان کوچک خطرآفرین است. برای کاهش این خطرات می‌توانید جلوی شومینه‌ از نرده‌های محافظی که امکان واردکردن دست در آنها وجود ندارد، استفاده کرد.

وی تاکید می‌کند: بعلاوه در طولانی‌مدت، نباید از شومینه استفاده کرد و هنگام روشن‌بودن شومینه باید حتی‌المقدور گوشه یکی از پنجره‌ها را برای جریان پیدا کردن هوا باز گذاشت. فراموش نکنید که شومینه را به‌ هیچ‌وجه در شب‌ها نباید روشن گذاشت، چرا که در صورت مسمومیت احتمالی با مونوکسیدکربن، به علت خواب‌بودن اطلاع نخواهید یافت که این مساله خطر مرگ را به همراه خواهد داشت.

نشانه‌های گازگرفتگی را بشناسید

دکتر رضوانی با اشاره به نشانه‌های مسمومیت با مونوکسیدکربن می‌گوید: قدرت اتصال مونوکسیدکربن با هموگلوبین خون حدود 200 برابر بیشتر از اتصال اکسیژن با هموگلوبین است و به این ترتیب با ترکیب مونوکسیدکربن با خون، اکسیژن‌رسانی کافی به بدن صورت نمی‌‌گیرد. بر این اساس حتی مقادیر کم مونوکسیدکربن نیز می‌‌تواند بسیار خطرناک و کشنده باشد. از نشانه‌های اولیه مسمومیت با این گاز، سردرد، بی‌حالی و ضعف است که نباید به هیچ‌وجه با بیماری‌های دیگری چون آنفلوآنزا که در فصول سرد سال شایع است، اشتباه گرفته شود.در ادامه هم شخصی که دچار مسمومیت شده دچار تهوع، استفراغ، تنگی نفس و خواب‌آلودگی می‌شود و اگر به خواب برود، احتمال به کما رفتن و مرگ او زیاد است.

وی تاکید می‌کند: ابتدا لازم است هرکسی که در فضای بسته مشکوک به آلودگی با مونوکسیدکربن قرار دارد، حتی افرادی که ظاهرا علائمی ندارند، از آن مکان خارج‌شده و در فضای باز قرار گیرند. یقه پیراهن و لباس‌های تنگ افراد مسموم نیز لازم است باز شده و از ازدحام و شلوغی در اطراف این افراد خودداری شود. در شرایط بحرانی‌تر که فرد بیهوش است، باید از تنفس دهان به دهان و در صورت امکان، دستگاه اکسیژن بهره گرفت. بعلاوه در کوتاه‌ترین زمان باید از طریق تماس با اورژانس 115 یا 125 وی را به مراکز درمانی رساند.

 

روزنامه جام جم 11 آبان 1390، پونه شیرازی