سرماخوردگی؛ ساده ولی آزاردهنده
با شروع فصل پاییز باید منتظر روبه‌رو شدن با سرماخوردگی هم باشیم؛ عطسه و سرفه، آبریزش بینی و تب، قرمز شدن چشم‌ها و گرفتن صدا همه نشانه‌های سرماخوردگی است. با این‌که سرماخوردگی یکی از متداول‌ترین بیماری‌هایی است که افراد با شروع فصل سرما به آن مبتلا می‌شوند، اما علائم آن، بسیار آزاردهنده و ناراحت‌کننده است. به همین دلیل بهتر است بدانیم چگونه می‌شود از بروز آن پیشگیری کرد و با چه کارهایی می‌توان وضعیت را بهبود بخشید. در ضمن باید دقت داشته باشید که بچه‌ها بیشتر از بزرگسالان در جمع دوستانشان هستند و در نتیجه احتمال مبتلا شدن به این بیماری میان آنها بیشتر است.

‌‌درمان سرماخوردگی کودکان

زمانی که فرزند شما سرما می‌خورد، چه کار می‌کنید؟ شما هم از آن دسته افرادی هستید که براحتی قرص سرماخوردگی را از داروخانه تهیه می کنید و به کودک می‌دهید؟ فکر می‌کنید بهترین کار استفاده از این داروهاست؟ اگر شما هم چنین نظری دارید، کمی بیشتر در این‌باره فکر کنید! چون طبق نظر متخصصان، مصرف داروهای ضدسرفه و سرماخوردگی، برای کودکان کوچک‌تر از 2 سال مناسب نیست و آنها نباید بدون تجویز پزشک از این داروها استفاده کنند.

این داروها ممکن است عوارض جانبی خطرناکی برای کودکان داشته باشد؛ افزایش ضربان قلب و تشنج از جمله این عوارض است. به همین دلیل، سازمان غذا و داروی آمریکا (FDA)، مصرف این داروها را برای کودکان زیر 2 سال مناسب نمی‌داند.

سازمان غذا و داروی آمریکا هنوز در حال مطالعه و تحقیق درباره مصرف این داروها برای بچه‌های بزرگ‌تر از 2 سال است. اما در این میان، نباید فراموش کنید که مصرف این داروها باعث نمی‌شود بیماری زودتر درمان شود و عوارض جانبی داروها هم همچنان ممکن است وجود داشته باشد. در ضمن، هیچ وقت به کودک همزمان داروهایی ندهید که مواد تشکیل‌دهنده آنها یکسان است.

به خاطر داشته باشید دارویی که به طور خودسرانه و بدون نسخه پزشک به کودک می‌دهید، ممکن است به او آسیب برساند.

آنتی‌بیوتیک و سرماخوردگی

مصرف آنتی‌بیوتیک‌‌ها برای مقابله با عفونت‌های باکتریایی مناسب است، اما هیچ تاثیری بر ویروس‌ها ندارد. در اغلب موارد نیز ویروس‌ها زمینه‌ساز سرماخوردگی هستند و به همین دلیل زمانی که کودک سرما می‌خورد، مصرف آنتی‌بیوتیک بی‌فایده است. نکته‌ای که باید والدین به آن توجه داشته باشند، این است که مصرف بیش از حد و خودسرانه آنتی‌بیوتیک‌ها می‌تواند باعث شود کودک نسبت به آن مقاوم شده و در نتیجه در آینده با مشکلاتی جدی روبه‌رو شود. بنابراین هیچ وقت و در هیچ شرایطی بدون تجویز پزشک از آنتی‌بیوتیک استفاده نکنید.

نکاتی برای بهبود وضعیت کودک

معمولا سرماخوردگی خیلی زود درمان نمی‌شود و ممکن است روزهای زیادی ادامه داشته باشد. اما شما می‌توانید با رعایت نکاتی ساده، وضعیت را به نفع کودک تغییر دهید و او را آرام‌تر کنید.

*‌ از مایعات بیشتری استفاده کنید. هر چقدر کودک بتواند مایعات بیشتری بنوشد، شرایط بهتر می‌شود. بنابراین انواع مختلف مایعات مانند آب، آبمیوه، شیر و... را در اختیار او بگذارید و از او بخواهید از آنها بنوشد. یکی از بهترین گزینه‌ها در این شرایط، سوپ مرغ است که خاصیت ضدالتهابی خفیفی دارد.

*‌ سرفه کردن کمک می‌کند راه‌ تنفس کودک باز شود. اما گاهی ممکن است کودک خجالت بکشد و تا جایی که می‌تواند سرفه نکند. بنابراین باید او را تشویق کنید زمانی که سرما خورده است، سرفه کند.

*‌ بهتر است فضای اتاق کودک مرطوب باشد. برای این کار استفاده از یک دستگاه بخور مفید است. اما برای این‌که مشکلی برای کودک پیش نیاید، باید آب داخل آن را مرتب عوض کنید و طبق دستورالعمل کارخانه سازنده، دستگاه را تمیز کنید. علاوه بر این، یک دوش آب گرم و بخار حاصل از آن هم مفید است.

*‌ بهتر است گلو درد کودک را آرام کنید. برای این کار استفاده از مایعات گرم مفید است. برای بچه‌های بزرگ‌تر هم غرغره کردن آب نمک یا استفاده از قرص‌های مکیدنی برای گلو درد مفید است. اما دقت داشته باشید که مصرف قرص یا آب‌نبات ـ به دلیل خطر خفگی ـ برای بچه‌های کوچک‌ خطرناک است و به هیچ وجه نباید از آنها استفاده کرد.

*‌ تا زمانی که کودک مریض است او را در خانه نگه‌دارید و تشویقش کنید استراحت کند. در این روزها او نباید به مهد کودک یا مدرسه برود یا در فعالیت‌های دیگر شرکت داشته باشد.

چه زمانی به پزشک مراجعه کنیم؟

بیشتر سرماخوردگی‌ها بدون نیاز به مصرف دارویی خاص درمان می‌شود و فقط باید زمان لازم را سپری کنند؛ معمولا پس از گذشت 5 تا 7 روز، علائم بیماری برطرف می‌شود و کودک بهبود می‌یابد. با این حال، لازم است نشانه‌های بیماری را بدقت کنترل کرده و زمانی که نیاز است با پزشک مشورت کنید. وقتی که کودک تب شدید یا دائمی دارد، زمانی که هنگام نوشیدن مایعات یا تنفس با مشکل روبه‌روست، دائم سرفه می‌کند یا گوش درد دارد، باید حتماً به پزشک مراجعه و طبق نظر او عمل کنید.

پیشگیری بهتر از درمان

اگر بتوانیم از کودک در برابر سرماخوردگی محافظت کنیم، به طور حتم خیلی بهتر از درمان کردن او خواهد بود.

یکی از ساده‌ترین و مهم‌ترین کارهایی که می‌توان برای پیشگیری از بروز سرماخوردگی انجام داد، شستشوی مرتب و مناسب دست‌هاست. علاوه بر این، سعی کنید همیشه اسبا‌ب‌بازی‌ها و لوازم مربوط به کودک را نیز تمیز و پاکیزه نگه دارید.

همچنین لازم است به بچه‌ها بیاموزید زمانی که سرما خورده‌اند، حتماً دستمال کاغذی همراه داشته باشند و هنگام عطسه یا سرفه از آن استفاده کنند. لوازم شخصی‌شان مانند لیوان، حوله، قاشق و چنگال و... را هم نباید با سایر بچه‌ها و دوستان به صورت مشترک استفاده کنند.

همچنین بسیار مهم است که رژیم غذایی کودک مناسب باشد و به مقدار کافی نیز استراحت کند.

برگرفته شده از روزنامه جام جم 12 آبان 1390

mayoclinic.com / مترجم: نیلوفر اسعدی بیگی