دادن سال‌ها وعده و وعید به مردم برای جمع‌آوری، دفع و امحای بهداشتی زباله‌های عفونی نه تنها ثمری نداده، بلکه کار را به جایی رسانده تا یک بار دیگر مجلسیان و کارشناسان بهداشت محیط، نسبت به اهمال در مدیریت پسماندهای خطرناک بیمارستانی هشدار دهند.

 

دیروز یک عضو فراکسیون محیط‌زیست مجلس همراه یکی از اعضای هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران در گفت‌وگو با فارس در حالی که یکی وزارت بهداشت را مقصر می‌دانست و دیگری سازمان حفاظت محیط‌زیست را، از تداوم مشکل حل نشده امحای غیراصولی زباله‌های بیمارستانی انتقاد کردند.

سیدناصر موسوی، عضو فراکسیون محیط‌زیست مجلس که معتقد است سازمان محیط زیست در نظارت بر دفن زباله‌های بیمارستانی موفق نبوده نگران اثرات مخرب این زباله‌ها بر طبیعت و آب‌های زیرزمینی است یعنی همان آبی که در نهایت به چرخه آب شرب شهروندان وارد می‌شود و جان انسان‌ها و حیوانات را به خطر می‌اندازد.

احمد عامری، عضو هیات علمی دانشگاه علوم پزشکی تهران هم همین دغدغه را دارد با این تفاوت که مسوولان وزارت بهداشت را متولی سر و سامان دادن به امحای زباله‌های بیمارستانی می‌داند.

او می‌گوید: زباله‌های بیمارستانی باید پس از بی‌خطرسازی با دستگاه‌های اتوکلاو با زباله‌های شهری مخلوط و سپس دفن شوند در حالی که هم‌اکنون نه این دفع بدرستی انجام می‌شود و نه سوزاندن زباله‌ها، ضمن این که قبلا دفن زباله‌های بیمارستانی با استفاده از آهک صورت می‌گرفت که حالا این کار هم مطابق اصول بهداشتی انجام نمی‌شود.

البته ماجرای پسماندهای عفونی و خطرناک مراکز بهداشتی و درمانی به امروز و دیروز خلاصه نمی‌شود و توپ متولی‌گری این زباله‌ها سال‌هاست که میان وزارت بهداشت، سازمان محیط‌زیست و شهرداری‌ها پاسکاری می‌شود که هنوز پس از سال‌ها به نتیجه قطعی نیز نرسیده است. شهریور 86 یعنی زمانی که آیین‌نامه اجرایی مدیریت زباله‌های بیمارستانی به کمیسیون زیربنایی صنعت و محیط زیست دولت رفت و قرار شد تا شورای عالی محیط‌زیست آن را بررسی و تصویب کند خیلی‌ها این گونه نتیجه گرفتند که اختلافات سازمان محیط‌زیست و وزارت بهداشت بر سر نحوه مدیریت زباله‌های بیمارستانی بالاخره حل خواهد شد، اما حالا با گذشت 4 سال از آن روزها هنوز سهم دقیق این دو دستگاه در مدیریت این پسماندهای خطرناک مشخص نیست و هنوز هم این دو دستگاه به کوتاهی در انجام وظایفشان متهم می‌شوند.

در این میان به نظر می‌رسد که کمبود اعتبارات برای تجهیز مراکز درمانی به وسایل امحای بهداشتی یکی از مشکلات حل نشده است چرا که سال گذشته وزارت بهداشت از قصدش برای واگذاری امحای زباله‌های بیمارستانی به بخش خصوصی سخن به میان آورد و چندی بعد نمایندگان مجلس اعلام کردند با اعتباراتی که برای امحای این زباله‌ها اختصاص یافته مراکز درمانی تا 20 سال دیگر هم نمی‌توانند به دستگاه مخصوص امحا مجهز شوند.

حالا در این اوضاع زباله‌های عفونی بیمارستان‌ها منتظر حل اختلافات و تامین بودجه نمی‌مانند چرا که آنها همچنان حاوی ترکیبات خطرناکی چون مواد شیمیایی، دارویی، میکروبی و عوامل بیماری‌زا هستند که می‌توانند منجر به انتقال ایدز و هپاتیت شوند یا با جهش سلولی به عاملی برای ابتلای انسان‌ها به سرطان تبدیل شوند و در نهایت محیط زندگی همه انسان‌ها، گیاهان و حیوانات را آلوده کنند.

بی‌خطرسازی زباله‌ها تا 2 ماه دیگر

در این شرایط و با وجود این که بسیاری از کارشناسان و منتقدان، سازمان محیط‌زیست را به کم‌کاری متهم می‌کنند، قائم مقام این سازمان از تجهیز تمام بیمارستان‌های تهران به سیستم امحا و بی‌خطرسازی زباله‌ها تا 2 ماه آینده خبر می‌دهد. علی‌محمد شاعری که با استناد به آمارها اعلام می‌کند روزانه 400 تن زباله بیمارستانی در کل کشور تولید می‌شود و 70 درصد آنها به صورت بهداشتی جمع‌آوری، بی‌خطرسازی و دفع می‌شوند، می‌گوید: طی توافقی که میان سازمان حفاظت محیط زیست و وزارت بهداشت منعقد شده حداکثر تا 2 ماه دیگر همه بیمارستان‌های تهران به سیستم امحا و بی‌خطرسازی زباله‌ها مجهز می‌شوند و حداکثر تا یک سال آینده این وضعیت در تمام بیمارستان‌های کشور حاکم می‌شود.به گفته شاعری در این روش، ابتدا زباله‌ها در بیمارستان‌ها با سیستم‌های اتوکلاو بی‌خطرسازی و بخشی از زباله‌ها نیز سوزانده می‌شوند و زباله‌هایی که برای محیط زیست زیانی نداشته باشند در مکان‌های ویژه دفن خواهند شد و گروه‌های نظارتی نیز برای پیگیری امور بر عملکرد بیمارستان‌های دولتی و خصوصی نظارت خواهند کرد.

 

برگرفته شده از روزنامه جام جم مورخه 17 آذر 1390

مریم خباز / گروه جامعه