فرض کنید فرزندتان از مدرسه به خانه رسیده و شما به استقبال او می‌روید، اما او را مثل همیشه شاد و سرحال نمی‌بینید. علت را جویا می‌شوید، متوجه می‌شوید در مدرسه در حین بازی فوتبال ضربه‌ای به شکم او وارد شده است، رنگ او پریده و از درد شکم شکایت دارد. در این زمان چه می‌کنید؟

در ضربات وارده به شکم و پهلوها، درد، ضعف، رنگ‌پریدگی، کاهش فشار خون، کبودی شکم، احتباس ادرار، تغییر رنگ ادرار و در نهایت کاهش سطح هوشیاری از جمله نشانه‌های خطرناکی هستند که نیاز به فوریت‌های پزشکی دارند. معمولا در آسیب‌های شکمی، ضرب‌دیدگی کلیه‌ها، علائم خیلی شدیدی ندارند، ولی عوارض زیادی دارند. پارگی مجرای ادرار بسیار پرعارضه است و پارگی احشای توخالی شکم از خطرات بالقوه‌ای است که در صورت بروز، مصدوم باید هرچه سریع‌تر تحت اعمال جراحی قرار گیرد.

چه باید کرد؟

1 ـ مصدوم را به پشت بخوابانید و قسمت‌های مختلف شکم او را به آرامی با نوک انگشتان فشار دهید و به دنبال درد، حساسیت به لمس، سختی یا سفتی عضلانی در شکم او باشید. شکم طبیعی، نرم است و حساس به فشار و لمس نیست.

2 ـ اگر یکی از علائم فوق را مشاهده کردید منتظر استفراغ مصدوم باشید. او را به پهلو بخوابانید تا مواد خارج شده از معده موجب انسداد مجاری تنفسی نشود.

3 ـ به مصدوم آب یا غذا ندهید، اگر مصدوم دچار خونریزی داخل شکمی باشد به دلیل خون از دست رفته بزودی تشنه می‌شود. در صورتی که به او آب داده شود جریان خون به سمت دستگاه گوارش منحرف شده و علاوه بر آن‌که بر شدت خونریزی داخل شکمی افزوده می‌شود، حجم خون موجود در مغز، قلب و کلیه‌ها برای تامین خون سراسر بدن به حداقل رسیده و فرد دچار نارسایی در عملکرد این اعضا می‌شود. بنابراین بهترین کار برای رفع تشنگی مصدوم، مرطوب کردن مکرر دهان و لب‌های اوست. بگذارید مصدوم پارچه تمیزی که در آب خیس شده را بمکد تا عطش او به حداقل برسد.

4 ـ اگر در شکم مصدوم ، شیئی فرورفته باشد، هرگز آن را درنیاورید. با یک پانسمان حجیم یا پارچه‌ای تمیز در اطراف شیء آن را در محل خود ثابت کنید.

5 ـ معمولا در برخی تصادفات رانندگی احتمال پاره شدن شکم و بیرون زدن روده‌ها وجود دارد؛ دیدن این صحنه اگرچه برای ناظر حادثه بسیار ناراحت‌کننده است، ولی باید بدانید که این جراحت خطر چندانی برای مصدوم ندارد. مهم‌ترین اقدام آن است که مصدوم را طوری قرار دهید که سر و شانه‌هایش کمی بالاتر از بدن قرار گیرد.

6 ـ هرگز سعی نکنید که روده‌ها را داخل شکم برگردانید، چراکه با این کار،عفونت یا آسیب بیشتری به روده‌ها وارد می‌شود. فقط روی جراحت را با پانسمان یا پارچه تمیز بپوشانید و از اعمال فشار خودداری کنید. برای آن‌که ناحیه آسیب‌دیده گرم بماند، بهتر است روی پانسمان یک حوله یا پوشش گرم بیندازید و از اورژانس 115 کمک بخواهید.

برگرفته شده از روزنامه جام جم مورخه 24 آذر 1390