فرض کنید برای مدت کوتاهی مجبور به خروج از خانه می‌شوید. به محض ترک منزل طرح یک شوخی ساده از سوی یکی از فرزندان موجب جری شدن فرزند دیگر و بروز دعوای لفظی و در نهایت به یک درگیری فیزیکی تبدیل می‌شود. در جریان این درگیری ساعد دست یکی به بینی دیگری برخورد می‌کند و بینی از فرم طبیعی خارج و بسیار دردناک شده و خونریزی آن غیرقابل کنترل می‌شود. حال به خانه برگشته‌اید و با دیدن اوضاع بسیار مضطرب می‌شوید. در این زمان چه می‌کنید؟

شکستگی استخوان بینی یکی از شایع‌ترین آسیب‌های صورت است؛ زیرا که بینی برجسته‌ترین قسمت صورت است و بیشتر در معرض ضربات قرار دارد.

عوارض شکستگی بینی

عفونت بینی و سینوس‌ها، از دست رفتن حس بویایی، آسیب به کیسه اشکی، انحراف تیغه بینی، شوک بر اثر خونریزی بینی و... از عوارض احتمالی آسیب این عضو است. شکستگی بینی در مردان بیش از زنان بوده و در جوانان این آسیب باعث جابه‌جایی و شکستگی ساده استخوان بینی و در سالمندان که استخوان‌های ضعیف و شکننده‌تری دارند به خرد شدن این استخوان منجر می‌شود.

ضربات با بینی چه می‌کند؟

در ضربات شدید یکطرفه، هر دو استخوان بینی به یک سمت رانده می‌شود ولی در ضربات خفیف‌تر بر اثر نیروی وارده به کنار بینی، یک سمت فرورفته و سمت دیگر برآمده می‌شود. ضربه‌هایی هم که از جلو یا بالا به بینی وارد می‌شود به دلیل فرورفتن پل بینی باعث تغییر شکل ظاهری بینی و خونریزی می‌شود. این ضربات خطرناک است و باعث فرورفتن استخوان بینی در سینوس‌های بین چشمی می‌شود.

علائم و نشانه‌های شکستگی بینی

درد، تورم، خونریزی، تغییر شکل کلی یا جزئی، کبودی وعدم توانایی در تنفس از راه بینی از شایع‌ترین علائم شکستگی بینی است.

چه باید کرد؟

1 ـ مصدوم را در وضعیت نشسته قرار دهید و از او بخواهید که از راه دهان تنفس کند. بر اثر ضربه بافت‌های بینی متورم می‌شود و احتمال انسداد راه هوایی بینی وجود دارد.

2 ـ اگر مایعی شفاف یا زرد کاهی از بینی نشت کرد، نشان از خروج مایع مغزی ـ نخاعی و شکستگی جمجمه است. در این هنگام مصدوم را بلافاصله در همان وضعیت ثابت نگه دارید و از خروج این مایع ممانعت نکنید.

3 ـ اگر بینی آسیب‌دیده خونریزی می‌کند، سر مصدوم را کمی به جلو و پایین خم کنید تا خون خارج شود. بلعیدن خون و ورود آن به حلق موجب تهوع و سرفه شده و از سویی تنفس از دهان را مشکل می‌کند. در صورت امکان قسمت غضروفی بینی را به هم فشار دهید تا لخته ایجاد و خونریزی مهار شود. از وارد کردن پنبه یا گازاستریل به داخل حفره بینی اجتناب کنید.

4 ـ اگر بینی متورم و دردناک است بلافاصله برای کاهش التهاب، روی سر و صورت مصدوم کیسه یخ بگذارید. سرما با انقباض عروق ناحیه آسیب‌دیده علاوه بر کاهش تورم، موجب کاهش خونریزی نیز می‌شود.

5 ـ مصدوم را بلافاصله به بیمارستان برسانید.

توجه: شکستگی‌های مختصر که بدون تغییر شکل بینی باشد معمولا در عرض 2 تا 4 هفته التیام می‌یابد، اما شکستگی‌های عمده با جراحی قابل ترمیم است. معمولا تشخیص شکستگی بینی به دلیل تورم و تغییر شکل جزئی چند روز پس از آسیب توسط پزشک قابل شناسایی خواهد بود.

فاخره بهبهانی، روزنامه جام جم 29 دیماه 1390