فرض کنید در حال پیاده شدن از تاکسی هستید. در حالی که فکر خود را متمرکز گرفتن باقی پولتان کرده‌اید، بی‌توجه به دست چپتان ناگهان در تاکسی را روی انگشتان‌تان می‌کوبید. در آن زمان متوجه درد یا تورم در ناحیه آسیب دیده نمی‌شوید. چند دقیقه‌ای که می‌گذرد التهاب ناشی از ضربه، موجب درد غیرقابل تحملی در ناحیه انگشتان می‌شود. بدتر آن که در اثر تورم، حلقه یا انگشترتان با ایجاد فشار، بر شدت و وخامت این درد می‌افزاید. در این زمان چه می‌کنید؟

کف دست 5 استخوان نسبتا بلند دارد که از یک طرف با مچ مفصل شده و از طرف دیگر به انگشتان منتهی می‌شود. انگشتان دست و پا هر یک سه‌بند دارند، جز شست که دارای دو بند است. حال اگر در اثر ضربه‌ای استخوان انگشت دست یا پا بشکند علائم مختلفی بروز خواهد کرد.

در شکستگی انگشت دست، دردی ایجاد خواهد شد که با حرکت انگشت آسیب‌دیده بر شدت آن افزوده می‌شود. معمولا در این شکستگی، استخوان تغییر شکل یافته و تورم و کبودی بعد از مدتی عارض می‌شود.

در شکستگی انگشت پا نیز اختلال در راه رفتن، احساس خشکی در حرکت و کبودی و تورم ایجاد می‌شود. معمولا تغییر شکل انگشت پا نامحسوس‌تر از انگشت دست بوده و باید برای تشخیص بهتر، عضو آسیب دیده را با انگشت سالم طرف مقابل مقایسه کنید.

اقدامات لازم:

در صورت وجود زخم باز، خونریزی را کنترل و حلقه یا انگشتر را خارج سازید. در مرحله بعد زخم را پانسمان، بانداژ و آتل‌بندی کنید.

از مصدوم بخواهید که مچ دست آسیب‌دیده را ثابت نگه دارد و برای کاهش درد، تورم و خونریزی احتمالی دستش را کمی بالاتر از سطح قلب قرار دهد. در شکستگی یک انگشت می‌توانید از انگشت کناری به عنوان آتل استفاده کنید. اما در صورتی که چند انگشت شکسته، میان انگشتان و اطراف دست را با پارچه و پنبه به آرامی بپوشانید. از یک تخته یا مقوای ضخیم که به بزرگی و وسعت کف دست است و مفصل مچ را می‌گیرد استفاده کرده و دست را روی آن بگذارید. توسط چند باند کم عرض دست را روی آتل ثابت کنید. برای انگشتان پای آسیب دیده نیز این اقدامات را انجام دهید و مصدوم را به مراکز درمانی برسانید.

چگونه حلقه یا انگشتر را از دست آسیب دیده خارج کنیم؟

گاهی یک انگشت در اثر ضربه به قدری متورم می‌شود که نمی‌توان به راحتی حلقه یا انگشتر را از آن خارج کرد. این مشکل زمانی جدی و خطرناک می‌شود که حلقه جلوی جریان خون انگشت را مسدود کند.

چه باید کرد؟

انگشت را با روغن، گریس، کره یا یک ماده چرب آغشته و سعی کنید حلقه را خارج سازید. در غیراین صورت برای چند دقیقه انگشت آسیب‌دیده را در آب سرد فرو برده یا روی آن کیسه یخ بگذارید تا از تورم آن کاسته شود. در صورت شکست روش فوق، نترسید، انگشت را به ملایمت از سمت نوک به سمت دست ماساژ دهید تا التهاب منتشر و به سمت بالا حرکت کند حال انگشت را چرب و دوباره تلاش کنید. احتمال دارد تغییر شکل استخوان شکسته و درد شدید آن اجرای روش‌های گفته شده را منتفی سازد. بنابراین بلافاصله با 115 تماس بگیرید.

برگرفته شده از روزنامه جام جم، مورخه 20 بهمن 1390، فاخره بهبهانی