برای مشاهده متن تخصصی‌ اینجا کلیک کنید.

زخم معده واژه‌ای عمومی برای زخم‌های بوجود آمده در معده و بخش ابتدایی روده است که سرجمع به نام زخم معده گفته می‌شوند که شاید بهتر باشد بنام زخم‌های معده‌ای – روده‌ای گفته شوند. زخمی که در ابتدای روده تشکیل می‌شود بنام زخم دوازدهه یا زخم اثنی عشر گفته می‌شود. علایم، عوارض و برخورد درمانی با زخم‌های معده و دوازدهه متفاوت است. زخم‌های دوازدهه شایع‌تر بوده و اغلب بیمارانی که زخم علامت‌دار دارند مبتلا به این نوع زخم هستند. در حالی که زخمی که در معده ایجاد می‌شود کمتر علامت داده و بیشتر دچار بدخیمی و سرطان می‌شود. به همین دلیل نمونه‌برداری از زخم‌هایی که در معده تشکیل می‌شود الزامی است. برای نمونه برداری که از دستگاهی که از دهان به بدرون معده فرستاده می‌شود زخم را دیده و از آن نونه برداری می‌کنند. به این دستگاه آندوسکوپ می‌گویند.

تصور بر این بود که زخم‌های معده‌ای- روده ای در اثر افزایش اسید معده بروز میکنند اما با بررسی هایی که انجام شد متوجه شوند که در زخم‌های دوازدهه اسید افزایش یافته درحالی که در زخم‌های معده کاهش می‌یابد.

زخم معده با خوردن غذا تشدید می‌شود و همراه با سوء هاضمه، تهوع و کاهش وزن است. در حالیکه زخم‌های دوازدهه با خوردن غذا بهبود می‌یابد اما حدود 2 تا 3 ساعت بعد درد مجددا بروز می‌کند. عموما افراد مبتلا به زخم دوازدهه مابین ساعت‌های 12 شب تا 3 صبح از درد بیدار می‌شوند.

چه زمان زخم اورژانسی می‌شود؟

-         هرگاه شدت درد از حال معمول بیشتر و یا مدت درد طولانی شود نشانه‌ای از نفوذ زخم و امکان سوراخ شدگی است. زمانی که زخم سوراخ شود، محتویات معده به داخل شکم ریخته و عفونت شدید و مرگباری به وجود می‌آورد که تنها درمان آن جراحی فوری است. تاخیر در مراجعه به بیمارستان و تاخیر در تشخیص می‌تواند به عفونت شدید و  حتی مرگ منجر شود.

-         اگر درد از سر دل به پشت و یا در کل شکم منتشر شود، دال بر بروز عوارض است. زخم‌های دوازدهه‌ای اگر سوراخ شوند ممکن است به لوزالمعده سرباز کنند و باعث بروز درد منتشر به پشت می‌شود. در هر صورت تغییر در محل درد علامتی از بروز عوارض است و لازم به مراجعه فوری در هر ساعتی از شبانه روز به اورژانس است.

-         گاهی دردی که با خوردن غذا بهبود می‌یابد نه تنها بهبود پیدا نمی‌کند بلکه تشدید هم می‌شود. بیمار به دنبال تشدید درد دچار استفراغ شده و غذای هضم نشده را، چندین ساعت پس از خوردن، بالا می‌آورد. در این حالت انسداد خروجی مطرح است. در واقع التهاب و تورم پیرامون زخم باعث شده تا خروجی معده بسته شود و اجازه خروج مواد غذایی از معده داده نشود.

-         استفراغ قهوه‌ای، قرمز و یا دفع مدفوع سیاه دال بر بروز خونریزی است. خونی که در معده بماند در اثر اسید معده از رنگ قرمز به قهوه‌ای تغییر پیدا می‌کند. خونی هم که طول دستگاه گوارش را طی می‌کند از رنگ قرمز به سیاه تغییر پیدا می‌کند.

در صورت بروز هر یک از علایم و نشانه‌های یاد شده باید بیمار سریعا به اورژانس انتقال داده شود.