برای مشاهده متن تخصصی اینجا کلیک کنید.

سنگ کلیه یکی از تابلوهای بالینی شایع در پزشکی است. آب حاوی املاح فراوان، زمینه ژنتیکی، کمی مصرف آب عوامل برای بروز سنگ کلیه است.

سنگ در کلیه تشکیل شده از طریق مجرایی بنام حالب به مثانه رسیده و از مجرای ادراری دفع می‌شود. عموما این ذات سنگ نیست که درد و علایم می‌دهد بلکه حرکت سنگ، گیرافتادن آن و تجمع ادرار در پشت آن ایجاد علایم می‌کند. کلیه سنگ‌ساز عموما هر 3 سال یکبار منجر به تولید سنگ در بیشتر بیماران می‌شود. البته بیمارانی هستند که هر ساله و یا به فواصلی بیشتر تولید سنگ می‌کنند.

عموما حرکت سنگ باعث بروز درد در پهلو می‌شود. درد ممکن است به کشاله ران و یا ناحیه تناسلی منتشر شود. گاهی بیماران با درد سر دل مراجعه می‌کنند. این بیماران با تشخیص درد معده و احتمال التهاب معده درمان می‌شوند تا زمانی که آزمایشات سنگ را تایید کند.

یکی از یافته‌هایی که بیمار را به وحشت می‌اندازد تغییر رنگ ادرار برنگ قرمز است. البته تغییر رنگ از زرد پر رنگ تا قرمز متغیر است و همه بیماران ادرار خونی ندارند. البته با وجودی که ادرار به رنگ خون نیست، اغلب در آزمایش دقیق ادرار خون را می‌توان دید.

علایم تحریکی ادراری مانند سوزش، تکرر ادرار و تعجیل برای رفتن به دستشویی در سنگهایی رخ میدهد که در بخش انتهایی حالب بروز می‌کنند. بسیاری از بیماران تصور می‌کنند دچار عفونت ادراری شده‌اند اما وجود خون فراوان و عفونت در آزمایش ادرار دال بر دفع سنگ است.

در بیمارانی که سابقه دفع سنگ دارند خود به راحتی تشخیص می‌دهند که مجددا دچار سنگ سازی شده‌اند. در این بیماران حتی نیاز به دادن آزمایش و سونوگرافی نیست. اما در بیمارانی که برای اولین بار دچار سنگ سازی شده اند لازم است با انجام آزمایش ادرار و سی تی اسکن از کلیه و مجاری ادرار وجود سنگ تایید می‌شود.

چه زمانی سنگ کلیه اورژانسی است؟

اگر درد بیمار با مسکن‌های معمول مثل هیوسین، شیاف ایندومتاسین و دیکلوفناک کنترل نشد باید بیمار به بیمارستان انتقال داده شود. عموما اگر درد با هیچ مسکن بیمارستانی و سرپایی کنترل نشود نیاز به خارج کردن سنگ با روشهای جراحی است.

اگر سنگ گیر افتاده و اجازه تخلیه ادرار را ندهد می‌تواند به کلیه آسیب برساند در این شرایط نیز توصیه به در آوردن سنگ می‌شود.

اگر همزمان با سنگ عفونت وجود داشته باشد کلیه در معرض فشار ناشی از انسداد سنگ از یکطرف و عفونت از طرف دیگر قرار دارد و ممکن است آسیب جدی به کلیه وارد شود. در این شرایط عموما بیمار را بستری کرده و مراقبت دقیق بهمراه آنتی بیوتیک‌های تزریقی برای بیمار تجویز می‌شود.

سنگ کلیه بیماری خوش خیم اما بسیار آزار دهنده‌ای است که لازم است پس از درمان و دفع سنگ بررسی از نظر نوع سنگ بعمل آید. عموما در کودکان حتی دفع یک سنگ لزوم بررسی علت را می‌طلبد اما در مورد بزرگسالان سنگ‌سازی مکررمورد بررسی قرار می‌گیرد.